خلاصه:

ضدعفونـی و استـریل کردن ابزار و وسایل بیمارستانـی، یکی از مهمترین راه‌های جلوگیری از انتشار عفونت‌های بیمارستانی است و این فرایند مستقیم با جان بیماران و سلامت پرسنل ارتباط دارد. واحد استریلیزاسیون مرکزی (CSSD) ، مکانی است که بـراساس تعداد تخت‌ها، ابعاد و نیاز بیمارستان تجهیز شده و هدف آن متمرکز کردن مسئولیـت و کار استریل در مکانی است که دارای تجهیزات و پرسنـل آموزش‌دیده برای این کار باشد. ساختار بخش CSSD مطابـق با اصـول استانـدارد، شامل سه واحد آلوده، تمیز و استریل است.

ابزار جراحی؛ از آلوده تا استریل

ابزار جراحی؛ از آلوده تا استریل

گزارش ویژه بخش CSSD بیمارستان امیرالمومنین)ع( شیراز

ضدعفونـی و استـریل کردن ابزار و وسایل بیمارستانـی، یکی از مهمترین راه‌های جلوگیری از انتشار عفونت‌های بیمارستانی است و این فرایند مستقیم با جان بیماران و سلامت پرسنل ارتباط دارد. واحد استریلیزاسیون مرکزی (CSSD) ، مکانی است که بـراساس تعداد تخت‌ها، ابعاد و نیاز بیمارستان تجهیز شده و هدف آن متمرکز کردن مسئولیـت و کار استریل در مکانی است که دارای تجهیزات و پرسنـل آموزش‌دیده برای این کار باشد. ساختار بخش CSSD مطابـق با اصـول استانـدارد، شامل سه واحد آلوده، تمیز و استریل است.

 

بیمارستان سوانح سوختگی و ترمیمی امیرالمومنین (ع) شهر شیراز، واقع در کیلومتر 2 جاده صدرا، تنها بیمارستان سوانح سوختگی این استان و منطقه جنوب کشور، همچنین بزرگترین بیمارستان سوانح سوختگی خاورمیانه است که از اسفندماه 1394 با به‌روزترین تجهیزات پزشکی، به خدمات‌رسانی می‌پردازد. بخش CSSD یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های این مرکز درمانی است که با بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته و پرسنل مجرب، نقش تأثیرگذاری در کیفیت بالای خدمات ارائه‌شده در این بیمارستان دارد.

 

با هماهنگی صورت‌گرفته‌ و اخذ مجوزهای لازم، در یک ظهر گرم تابستانی، برای تهیه گزارشی از این بخش، ساعاتی مهمان فهیمه اسلام‌پناه؛ کارشناس پرستاری و مسئول بخش CSSD بیمارستان امیرالمومنین (ع) و پرسنل این بخش بودیم.

 

پس از پوشیدن گان و روکش‌های کفش، همراه با فهیمه اسلام‌پناه وارد بخشی شدیم که به ورود به آن حتی برای پرسنل بیمارستان نیز ممنوع است و تنها در موارد ضروری و با رعایت پروتکل‌های ویژه، دقایقی کوتاه اجازه حضور در قسمت‌هایی از این بخش داده می‌شود.

سالن آلوده

نخستین قسمت بخش  CSSD، سالن آلوده است. اسلام‌پناه در معرفی این قسمت و کارهایی که در آن انجام می‌شود، توضیح داد: وسائل آلوده اتاق‌های عمل، بخش‌ها، اورژانس و درمانگاه به این بخش منتقل و روی میز بزرگ وسط سالن شمارش و بررسی می‌شود. اگر کثیف باشد به بخش برمی‌گردانیم، چون شست‌وشوی اولیه باید در داخل بخش انجام گیرد. اگر ابزار و وسائل، شکستگی و ایرادی هم داشته باشند، به بخش مبدأ بازگردانده می‌شوند، مگر اینکه خودمان تشخیص دهیم که وسیله قدیمی بوده یا ترک داشته و احتمال شکستگی آن وجود داشته است. ولی با توجه به اینکه بیشتر وسایل بیمارستان جدید هستند، اگر ایرادی داشته باشند، این مشکل متوجه بخش مبدأ است. سِت‌هایی که از اتاق عمل می‌آیند نیز شمارش می‌شوند و اگر چیزی کم باشد به اتاق عمل بازگردانده می‌شود تا وسیله مورد نظر را پیدا کرده و سِت را کامل برای ضدعفونی و استرلیزاسیون به ما بازگردانند.

 

از آنجایی که کسی اجازه ورود به بخش CSSD را ندارد، از طریق دربی که در بالای آن دریچه‌ای تعبیه شده، ابزار آلوده از بخش‌ها و اتاق عمل‌ها به اینجا منتقل می‌شود. اگر وسایل از بخش‌ها باشد، چون تعدادشان کم است، فقط دریچه را باز می‌کنیم، ولی ابزار اتاق عمل به دلیل حجم بالا چون با تِرالی منتقل می‌شوند، ناچار هستیم که در را باز کنیم. خدمه روکفشی به پا می‌کند و جلوی درب می‌ایستد و ما در حضور خودش ابزار را شمارش و بررسی می‌کنیم و اگر چیزی کم بود، برای کامل شدن عودت داده می‌شود.

 

در این قسمت وسایل شست‌وشو می‌شوند. اگر وسایل نیاز به شست‌وشوی دستی داشته باشند، در سینک سه‌کاره این کار صورت می‌گیرد. در این سینک‌ها ابزار شسته و خشک شده و تست پروتئین از آن‌ها گرفته می‌شود و بعد از اینکه تست پروتئین از ابزار گرفته شد، به مدت 15 دقیقه در سینک مخصوص با آب RO ضدعفونی و آب‌کشی و دوباره خشک می‌شوند. بعد از این مرحله، ابزار از دریچه به سالن پک منتقل می‌شوند.

اگر ابزار زیاد باشد یا اینکه اتاق‌های عمل به آن‌ها نیاز نداشته باشند، از دستگاه ست‌شور استفاده می‌کنیم. ابزارهای کوچک‌تر در ست‌شور کوچک و ابزارهای بزرگ مانند دیش‌های اتاق عمل و … در ست‌شور بزرگ شست‌وشو می‌شوند. در این ست‌شورها، محلول اسیدی و بازی قرار دارد، محلول بازی برای شست‌وشو و محلول اسیدی برای ضدعفونی. پس از این مرحله، درب رو به بخش پَک باز می‌شود و پرسنل بخش پَک، ابزارها را از دستگاه ست‌شور برمی‌دارند و در میز مخصوص می‌چینند، اگر خیس باشد خشک می‌کنند و اگر نیاز به روغن‌کاری داشته باشد، انجام می‌شود و پس از آن در ابزار در پک پیچیده شده و داخل دستگاه اتوکلاو قرار می‌گیرد. پرسنل این بخش حتما موقع جابجایی باید دستکش لاتکس به دست کرده، دمپایی خود را عوض کنند، گان بپوشند و موقع شست‌وشو هم برای حفاظت فردی خودشان چون ممکن است ابزار آلوده باشد، حتما باید از شیلد استفاده کرده و رابر بپوشند. به‌ویژه اینکه ما بیماران کرونایی در بیمارستان داریم و برخی بیماران نیز ممکن است هپاتیت و … داشته باشند، لذا پرسنل در این بخش باید بیشتر نکات مربوط به استریل و محافظت‌های فردی را رعایت کنند.

 

در اتاق تی‌شو نیز وسایل مورد نیاز ضدعفونی محیط ازجمله وایتکس، مایع صابون، شیشه‌پاک‌کن، جوهر نمک، پلاستیک زباله برای عفونی و غیرعفونی و … نگهداری می‌شود. ابزار و وسایل نظافت شامل تی، جارو و … برای هر بخش جداست.

برای خواندن ادامه مقاله کلیک کنید